Phong cách lãnh đạo Giao Dịch – ưu, nhược điểm và cách phát huy

Phong cách lãnh đạo giao dịch

Lãnh đạo giao dịch (Transactional leadership) hay còn gọi là lãnh đạo quản lý được nghiên cứu lần đầu tiên bởi nhà xã hội học Max Weber và sau đó được phát triển bởi Bernard M. Bass vào đầu những năm 1980. Lý thuyết lãnh đạo này dựa trên ý tưởng rằng các nhà quản lý sẽ cung cấp cho nhân viên một thứ gì đó họ muốn để đổi lấy việc hoàn thành nhiệm vụ như kỳ vọng của cấp trên. Bài viết này sẽ giúp bạn tìm hiểu kỹ hơn về cách thức hoạt động của phong cách giao dịch cũng như một số lợi ích tiềm năng và nhược điểm của phong cách lãnh đạo này.

Lãnh đạo giao dịch là gì?

Khái niệm lãnh đạo giao dịch xuất hiện khi người đứng đầu có khuynh hướng thiên về kết quả công việc thay vì xây dựng mối quan hệ với các thành viên. Nhà lãnh đạo sẽ giao quyền cho nhân viên với những hướng dẫn cụ thể, sau đó thỏa thuận với họ về lương thưởng cũng như hình phạt trong quá trình làm việc. Nhờ vậy mà các nhân viên có động cơ để tăng năng suất làm việc, đồng thời cố gắng để nhận được nhiều sự tín nhiệm của người đứng đầu.

Với phong cách lãnh đạo này, cấp trên sẽ đặt nhân viên vào một guồng máy làm việc thay vì để họ tự giác. Bằng cách phân chia rõ các nhiệm vụ, giao việc kèm theo sự kiểm soát chặt chẽ, các nhà lãnh đạo sẽ thúc đẩy nhân viên nỗ lực hoàn thành công việc.

Phong cách lãnh đạo giao dịch
Phong cách lãnh đạo giao dịch

Đặc điểm của phong cách lãnh đạo giao dịch

Dưới đây là một số đặc điểm của phong cách lãnh đạo giao dịch:

  • Tập trung vào các mục tiêu ngắn hạn
  • Phát triển theo các quy tắc và làm mọi thứ một cách chính xác
  • Quan tâm về hiệu quả công việc
  • Coi trọng việc thưởng phạt bằng vật chất
  • Có xu hướng không linh hoạt
  • Không để cao sự thay đổi của tổ chức

Sự khác biệt giữa lãnh đạo giao dịch và lãnh đạo chuyển đổi

Lãnh đạo giao dịch thường được so sánh với lãnh đạo chuyển đổi. Các nhà lãnh đạo giao dịch khác với các nhà lãnh đạo chuyển đổi cả về cấu trúc và phương pháp. Nói một cách đơn giản, lãnh đạo giao dịch là phản ứng; lãnh đạo chuyển đổi là chủ động. Phong cách giao dịch nhấn mạnh trách nhiệm của cá nhân, trong khi phong cách chuyển đổi đề cao sự tiến bộ chung.

Sự khác nhau giữa phong cách lãnh đạo giao dịch và chuyển đổi
Sự khác nhau giữa phong cách lãnh đạo giao dịch và chuyển đổi

Như vậy, lãnh đạo giao dịch thường phụ thuộc vào những nhân viên có khả năng tự hoàn thành công việc khi có định hướng sẵn, đồng thời đặc biệt quan tâm về thưởng phạt. Ngược lại, lãnh đạo chuyển đổi sẽ tìm cách truyền cảm hứng và khích lệ mọi người đưa ra ý kiến xây dựng tổ chức. Nhiều nhà lý thuyết lãnh đạo hiện nay đồng ý rằng các hiệu trưởng của lãnh đạo giao dịch và chuyển đổi có thể được kết hợp để đạt được kết quả lý tưởng cho cả quản lý và lực lượng lao động.

Trong cuốn sách Leadership (1978), nhà khoa học chính trị James McGregor Burns đã lập luận rằng cả hai nhà lãnh đạo giao dịch và chuyển đổi phải có đạo đức và có mục đích cao hơn trong công việc. Trong mô hình Burns, các nhà lãnh đạo giao dịch thể hiện sự trung thực, công bằng, trách nhiệm và tôn trọng các cam kết.

Ưu điểm của lãnh đạo giao dịch

Nhiều nghiên cứu đã phát hiện ra rằng lãnh đạo giao dịch có xu hướng hiệu quả nhất trong các tình huống mà các vấn đề đơn giản và được xác định rõ ràng:

  • Phần thưởng và hình phạt có thúc đẩy người lao động tập trung vào công việc.
  • Nhân viên cũng sẽ không phàn nàn bởi tất cả mọi thứ đều đã có quy chế thưởng/phạt phân minh.
  • Cung cấp một cấu trúc chặt chẽ cho các tổ chức lớn, các cơ quan kiểm soát dễ dàng hơn.
  • Đạt được các mục tiêu ngắn hạn một cách nhanh chóng.

Nhược điểm của lãnh đạo giao dịch

  • Thưởng cho người lao động ở mức độ thực tế, chẳng hạn như tiền hoặc đặc quyền có thể khiến họ theo đuổi tiền tài và danh vọng bằng mọi giá.
  • Sự sáng tạo bị hạn chế vì các mục tiêu đã được đặt ra trước đó.
  • Không thưởng cho sáng kiến cá nhân.

Xin trích dẫn câu nói của Vince Lombardi:

“Giá trị của thành công là sự chăm chỉ, cống hiến cho công việc và quyết tâm dù thắng hay thua, chúng tôi luôn áp dụng những điều tốt nhất của bản thân vào nhiệm vụ được giao”.

Đây cũng chính là điểm cốt yếu trong cách điều hành bằng phương pháp giao dịch.

Lãnh đạo giao dịch được ứng dụng trong những mô hình tổ chức nào ?

Lãnh đạo giao dịch thường được sử dụng trong kinh doanh. Khi nhân viên hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, họ sẽ được khen thưởng.

Còn nếu như họ thất bại, họ sẽ bị khiển trách hoặc trừng phạt từ cấp trên. Một trong những ứng dụng tốt nhất của nó là trong các tập đoàn đa quốc gia nơi không phải tất cả các công nhân đều nói cùng một ngôn ngữ.

Một khi nhiệm vụ và các yêu cầu được truyền đạt, người lao động dễ dàng hoàn thành nhiệm vụ của họ. Cách tiếp cận giao dịch rất dễ hiểu và được áp dụng trên hầu hết các tổ chức, trừ các tổ chức ưu tiên sự sáng tạo và cần bứt phá trong phương pháp.

Các đội nhóm thể thao cũng thích hợp với phong cách lãnh đạo giao dịch. Cầu thủ phải tuân thủ các quy tắc và cố gắng đạt được kỳ vọng của huấn luyện viên. Chiến thắng trong một trận đấu, họ sẽ nhận được giải thưởng, tiền thưởng lớn, trong khi thua cuộc có thể phải gánh chịu sự chê trách của mọi người.

Chính vì vậy, các cầu thủ thường trở nên có động lực cao để làm tốt, ngay cả khi điều đó có nghĩa là phải chịu đau đớn và chấn thương.

Nhà lãnh đạo cần làm gì để theo đuổi phong cách giao dịch ?

Đúng như cái tên của nó, phong cách lãnh đạo này giống như một cuộc giao dịch thương mại. Nhà lãnh đạo xem mối quan hệ giữa cấp trên và cấp dưới như một cuộc trao đổi – bạn trao lại cho tôi thứ gì đó để đổi lại. Các quy tắc, thủ tục và tiêu chuẩn là rất cần thiết trong lãnh đạo giao dịch. Sau đây là một số cách để định hướng phong cách lãnh đạo này

Đặt ra những kỳ vọng và tiêu chuẩn:

Nhằm tối đa hóa hiệu quả và năng suất của một tổ chức, lãnh đạo cần có tầm nhìn để đưa ra định hướng tốt cho nhân viên phát triển. Đồng thời, họ phải tích cực đưa ra phản hồi mang tính xây dựng, cho phép các thành viên trong nhóm cải thiện đầu ra của họ.

Cơ chế thưởng phạt công tâm:

Phần thưởng chỉ dành cho những người xứng đáng. Tuy nhiên, người lãnh đạo cũng phải phân tích rõ ràng tình huống để đưa ra hình thức thưởng phạt đúng đắn. Ví dụ như bạn có những nhân viên sáng giá nhưng chỉ vì họ mắc phải sai sót tức thời, lỗi lầm không cố ý mà bạn lên tiếng khiển trách. Điều đó rất dễ khiến nhân viên đó mất động lực để tiếp tục hoàn thành tốt công việc.

Giám sát hiệu suất làm việc của cấp dưới một cách cẩn trọng:

Chính từ kết quả hoàn thành nhiệm vụ được giao, lãnh đạo có thể thực thi các quy tắc, khen thưởng khi thành công và khiển trách thất bại. Tuy nhiên, họ không đóng vai trò là chất xúc tác cho sự phát triển và thay đổi trong một tổ chức. Thay vào đó, họ tập trung vào việc duy trì điều này như hiện tại và thực thi các quy tắc và kỳ vọng hiện tại.

> Xem thêm: Những điều bạn cần biết để trở thành một nhà lãnh đạo giỏi

Dẫn chứng về các lãnh đạo giao dịch nổi tiếng

Mô hình giao dịch có khả năng thành công trong một cuộc khủng hoảng hoặc trong các dự án đòi hỏi các quy trình cụ thể. Mô hình này cũng hữu ích cho các tập đoàn lớn với việc sử dụng rộng rãi quản lý bằng ngoại lệ.Sau đây, bài viết sẽ lấy dẫn chứng về hai doanh nhân lớn trên thế giới đã vận dụng hiệu quả phong cách lãnh đạo giao dịch.

Bill Gates

Bill Gates được sinh ra ở Seattle vào năm 1955. Ở tuổi thiếu niên, ông đã gặp Paul Allen tại Trường Lakeside, nơi cả hai phát triển các chương trình máy tính như một sở thích. Năm 1975, họ bắt đầu Microsoft và đến năm 1978, công ty đã thu về 2,5 triệu đô la, khi đó Bill Gates chỉ mới 23 tuổi. Năm 1985, Microsoft ra mắt Windows đánh dấu tên tuổi của Bill Gates và ông hiện là một trong những người giàu nhất thế giới. Là một nhà lãnh đạo, ông thường đến thăm các bộ phận sản xuất sản phẩm mới và đặt những câu hỏi khó cho đến khi ông hài lòng rằng các nhóm đang đi đúng hướng và hiểu rõ mục tiêu của công ty.

Howard Schultz

Howard Schultz sinh năm 1953 và lớn lên trong các dự án nhà ở Brooklyn. Sau khi học đại học, anh bắt đầu bán máy pha cà phê cho các công ty thay vì đồ uống theo đơn đặt hàng, trong đó có Starbucks Coffee Tea and Spice Company. Ông được công ty Starbucks thuê vào năm 1982. Hai năm sau, Schultz đã mở quán cà phê Starbucks đầu tiên dựa trên khái niệm một quán cà phê espresso của Ý.

Trong khi Howard Schultz muốn phát triển Starbucks, nhưng các chủ sở hữu lại chỉ muốn giữ quy mô nhỏ ở hiện tại. Schultz rời khỏi và mở công ty riêng vào năm 1985. Với sự giúp đỡ của các nhà đầu tư vào năm 1987, ông đã mua lại Starbucks và sáp nhập hai công ty. Là một nhà lãnh đạo, ông chịu trách nhiệm về tầm nhìn và triển khai mô hình Starbucks. Mọi người thường nghĩ Starbucks là một công ty tiếp thị tuyệt vời, nhưng thực tế họ dành rất ít tiền cho tiếp thị mà đầu tư nhiều tiền hơn cho việc đào tạo con người hơn là quảng cáo.

>> Xem thêm: 6 Phong Cách lãnh đạo, bạn cần lãnh đạo theo phong cách nào?

Tổng kết

Nói tóm lại, phong cách lãnh đạo giao dịch thường là phong cách lãnh đạo tốt nhất để sử dụng trong hầu hết các mô hình kinh doanh hiện nay. Nó làm rõ vai trò và trách nhiệm của mỗi người. và đánh giá công tư phân minh về hiệu suất. Tuy nhiên, không một phong cách lãnh đạo nào phù hợp với tất cả các tình huống, vì vậy người đứng đầu phải có sự điều chỉnh cách tiếp cận để phù hợp với thực trạng của tổ chức.

Tham khảo từ: Transactional Leadership

Bài viết của: https://phamtiendung.com

Phong cách lãnh đạo Giao Dịch – ưu, nhược điểm và cách phát huy
5 (100%) 1 vote[s]

Bình luận. Để lại câu hỏi & nhận trả lời nhanh qua email.

avatar